شبكه زيست شناسي آپادانا

جعفر سپهري (كارشناس ارشد هواشناسي)

زهراپريسا زارعي (كارشناس ارشد زيست‌شناسي)

JSepehri@Aeoi.Org.IR

چكيده

در طي فصل تابستان، در كنار فرآيند جذب پرتو فرابنفش و گسيل فروسرخ، در هر منطقه، سقف ساختمان‌ها، خيابان‌ها و سطوح تيره رنگ، گرما را جذب نموده و با طول‌موج بالا هوا گسيل مي‌كنند. با توجه به اينكه نزديك به تمامي سقف‌ها و خيابان‌ها در تهران تيره‌رنگ هستند، اين سطوح تيره‌رنگ حدود نيمي از مساحت تهران را در بر مي‌گيرد. اين سطوح تيره‌رنگ، گرماي گسيل شده از سوي خورشيد را جذب كرده در خود نگاه مي‌دارند. اين پديده باعث افزايش دماي مناطق مسكوني از 2 تا 15 درجه سانتيگراد شده و به نام پديده جزيره گرمايي شناخته مي‌شود. اين گرما نه تنها باعث افزايش مصرف انرژي براي خنك كردن ساختمان‌ها مي‌شود، بلكه باعث ايجاد آلودگي در جو شده و به‌دليل مصرف سوخت‌هاي فسيلي موادي از جمله گاز ازن O3 و تركيبات زيانبار گوگردي در سطح زمين توليد مي‌شود.

كليد واژگان:

جزيره گرمايي ، هواويز،

پيش گفتار

ساختمان‌هاي نامنظم و بي‌قاعده ابرشهر تهران، نمايانگر يك جزيره گرمائي مسكوني است. بررسي دمايي تفاوتي حدود 10 تا 15 درجه سانتيگراد را بين مركز شهر و پيرامون آن نشان مي‌دهد، در نتيجه يك ابرشهر آب‌و‌هواي مخصوص و ويژه خود را مي‌سازد، كه آن‌هم مشكلات خود را در پي خواهد داشت. بررسي‌هاي ماهواره‌اي ناسا نشان مي‌دهد كه تمامي ابرشهرهاي روي زمين، به دليل از بين بردن رستني‌ها و گياهان و جايگزيني آنها با مصالح، به ويژه تيره رنگ ساختماني، دچار چنين مشكلي شده‌اند. در طول روز مواد تيره ساختماني، گرما را جذب مي‌كنند و تا ساعت‌ها پس از غروب آفتاب آن‌ را نگاه مي‌دارند. اين فرآيند، علاوه بر فرآيند تابش به جسم و گسيل طول موج بلندتر از آن، باعث تشديد هواي گرم در ابرشهر مي‌شود. همچنين آلودگي ازن نيز، شهر را به شدت تهديد مي‌كند. واكنش‌هاي شيميايي كه مولكول‌هاي ازن در سطح زمين را مي‌سازد، تهديد جدي براي هواي شهر بشمار مي‌رود. هواويزها (ذرات معلق در هوا) تحت تاثير پديده جزيره گرمايي تا 10 درجه سانتيگراد افزايش دما خواهند داشت، فرآيندهاي شيميايي رخ‌داده و مشكل را دوچندان مي‌كند. ازن در ماه‌هاي گرم تابستان بيشتر ايجاد شده و تهديد جدي براي سلامت و تندرستي جانداران است. پروژه مشكلات جزيره گرمايي ابرشهر تهران با سودجستن از اطلاعات ماهواره و داده‌هاي سطح زمين بايد هرچه زودتر به اجرا درآيد.

هنگامي كه سطح زمين از انبوه رستني‌ها و گياهان سبز پوشيده شده و يا خاك آن مرطوب باشد، گرماي جذب شده با تبخير آب و فراتراوش (تبخير و تعرق) گياهان به سرعت جايگزين مي‌گردد و گياهان از طريق برگ‌ها، آب خود را از دست مي‌دهند. برخي از نقاط شهر گرم‌تر از نقاط ديگر آن است، اين نمايانگر اين است كه در اين مناطق گرماي بيشتري آزاد مي‌شود. مناطق مركزي تهران يك قله گرمايي دارد. گرماي شهر يك فرارفت بالارونده ايجاد كرده كه حركت اين سيستم كم‌فشار باعث مكش هواي پيراموني شهر مي‌شود. اگر رطوبت كافي وجود داشته باشد، آنگاه شاهد توفان تندري هم خواهيم بود. در اين صورت تشكيل ابر باعث كم شدن دماي شهر و كاهش سرعت فرآيند تشكيل ازن خواهد بود.

ابرشهر تهران راه‌حل‌هاي زيادي براي مبارزه با حالت پديده جزيره گرمايي و آسيب‌هاي آشكار و پنهان آن دارد. مواد و مصالح ساختماني و جاده سازي با رنگ روشن، موجب بازتاب بيشتر نور خورشيد مي‌شود. كاشت درختان و گياهان انبوه، ايجاد سايه، خنكي هوا و رها نمودن آب در جو را به دنبال دارد. كاهش دما تا 1 درجه سانتيگراد، فرآيند ايجاد ازن را تا 90% كاهش مي‌دهد.

جزيره گرمايي چيست

در طي فصل تابستان، در كنار فرآيند جذب پرتو فرابنفش و گسيل فروسرخ، در هر منطقه، سقف ساختمان‌ها، خيابان‌ها و سطوح تيره رنگ، گرما را درآشاميده و آن را به هوا گسيل مي‌كنند. با توجه به اينكه نزديك به تمامي سقف‌ها در تهران تيره‌رنگ هستند، اين سطوح تيره‌رنگ حدود نيمي از مساحت تهران را در بر مي‌گيرد، كه گرماي گسيل شده از سوي خورشيد را جذب كرده در خود نگاه مي‌دارند. اين پديده باعث افزايش دماي مناطق مسكوني از 2 تا 15 درجه سانتيگراد شده و به نام پديده جزيره گرمايي شناخته مي‌شود. اين گرما نه تنها باعث افزايش مصرف انرژي براي خنك كردن ساختمان‌ها مي‌شود، بلكه باعث ايجاد آلودگي در جو از جمله توليد گاز ازن O3 و افزايش تركيبات زيانبار گوگردي و ديگر آلايندهاي آسيب‌رسان در سطح زمين مي‌شود.

از آنجاييكه انسان مشخصات طبيعي شهرها را در روند شهرسازي و گسترش آن تغيير مي‌دهد، مستقيم و غير مستقيم بر انرژي گرمايي كه به لايه مرزي_سياره‌اي شهر وارد مي‌شود اثر مي‌گذارد. تاثير نهايي اين تغييرات بر اقليم در مقياس خرد يا محلي، مقياس مياني و حتي مقياس بزرگ چشمگير و مشخص است. ]1[

شهرها دماي بيشتري از مناطق غيرشهري دارند. انرژي ورودي خورشيدي موجب تبخير آب گياهان و خاك، در مناطق غيرشهري مي‌شود. اين گرماي نهاني تبخير، موجب تغيير حالت آب از مايع به بخار مي‌گردد. اين روند، دماي مناطق غير مسكوني را افزايش نمي‌دهد، اما شهرها برخلاف مناطق غير شهري، خاك و گياه كمتر دارند. در نتيجه مقدار زيادي از انرژي ورودي خورشيد، مستقيم موجب گرماي خيابان‌ها و ساختمان‌ها گرديده، اين روند موجب افزايش سريعتر دماي هواي شهرها مي‌شود. در طي شب، گرماي ذخيره شده در خيابان‌ها و ساختمان‌ها به آهستگي به هوا گسيل مي‌شود كه روند كاهش دما را كند مي‌كند. اين اثر موجب گرم‌تر شدن محدودي شهري مي‌شود. ساختمان‌هاي بلندتر، گرماي بيشتري را در خود ذخيره كرده و روند خنك شدن هوا را كندتر مي‌كنند. خودروها، كارخانه‌ها و دستگاه‌هاي هواساز، گرماي بيشتري به وجود آورده موجب تشديد اثر جزيره گرمايي مي‌شود. ]2[

با يك بررسي ساده در محيط پيرامون در مي‌يابيم كه در طي دو_سه دهه گذشته ابرشهر تهران به طرز دهشتناكي، در دو جهت افقي و عمودي گسترش داشته است. اين پديده مشكل‌آفرين باعث شده است مناطقي كه تا گذشته‌اي نه‌چندان دور سرشار از گياهان گوناگون و انبوه رستني‌ها بوده است، امروزه از بتون و اسفالت تيره‌رنگ پوشيده شده باشد. اين مطلب تاثير شگرف و به‌سزايي بر روي هواي مناطق گوناگون شهر، از ديدگاه خردهواشناسي (هواشناسي در مقياس كوچك)، مي‌گذارد. يكي از پي‌آمدهاي آشكار آن افزايش درجه حرارت در نقاطي است كه به‌ويژه ساختمان‌هاي بيشتر و متراكم‌تري دارد.

نخستين اثر مهم پديده جزيره گرمايي، افزايش سرانه بار مالي به‌ويژه در ماه‌هاي گرم سال و در مناطق مركزي شهر تهران است. دوم اينكه پديده جزيره گرمايي نمايانگر كمبود شديد گياه است. كمبود گياه معمولا خود موجب بروز مشكلات ديگري از جمله افزايش سطح آلاينده‌هاي گوناگون در هواي شهر، آلوده شدن، هرزآب شدن و سرانجام از دست رفتن آب بارندگي‌ها، افزايش آلودگي صوتي، افزايش مشكلات رواني و ... مي‌شود.


در نمودار شماره 1، مقايسه دماي شهر تهران در فصول گوناگون در دودوره پنج ساله به فاصله 40 سال و در نمودار شماره 2 مقايسه دماي شهر تهران در ماه‌هاي گوناگون در دو دوره پنج ساله به فاصله 40 سال، افزايش دماي ابرشهر تهران نشان داده شده‌ است. نگاره‌هاي شماره 1، 2 و 3 نمايانگر اين پديده هستند.

اثر گلخانه اي چيست

خورشيد، كه تنها منبع گرمائي خارج كره زمين است، تابش خود را به صورت پرتوهاي كوتاه‌موج مرئي و پرتوهاي فرابنفش UV به سوي زمين گسيل مي‌كند. از پرتوهاي رسيده حدود 25% توسط جو جدب شده و 25% توسط سطوح فوقاني ابرها به سوي فضا بازتابش مي‌شوند. بقيه اين پرتوها در زمين جذب شده و سطح آن را گرم مي‌كند. زمين مقدار قابل توجهي از انرژي دريافت شده از خورشيد را به فضا تشعشع مي‌كند. اما از آنجاييكه زمين از خورشيد بسيار سردتر است، بنابراين انرژي دوباره گسيل شده به فضا هم به مراتب ضعيف‌تر است. مطابق قانون استفان-بولتزمن، اين پرتوها به صورت فروسرخ(گرمايش)، تشعشع مي‌شوند.

گازهاي گلخانه‌اي همچون بخارآب، دي‌اكسيدكربن، متان و اكسيدهاي نيتروژن پرتوهاي فروسرخ تشعشع شده از سطح زمين را فراچنگ مي‌آورند. جو زمين همانند شيشه‌هاي گلخانه عمل مي‌كند، اجازه مي‌دهد كه پرتوهاي با طول موج كوتاه وارد شوند اما جلوي خروج پرتوهاي با طول موج بلند را مي‌گيرد. اين روند موجب افزايش دماي جو مي‌شود كه اثر گلخانه‌اي ناميده مي‌شود. جو باعث مي‌شود كه دماي كنوني زمين (با ميانگين 15 درجه سانتيگراد) 33 درجه گرمتر از حالت بدون جو باشد. براي نمونه در كره ماه كه جو وجود ندارد، ميانگين دمائي سطح آن 18 درجه سانتيگراد با اختلاف درجه بيشينه و كمينه بسيار زياد است.

عوامل تاثيرگذار بر اقليم

آب و هواي كره زمين، هنگامي‌كه انرژي ذخيره شده در سيستم اقليمي تغيير كند، دگرگون مي‌شود. مهمترين تغيير هنگامي رخ مي‌دهد كه تعادل انرژي كلي ميان انرژي وارد شده از سوي خورشيد و گرماي خارج شده از زمين برهم بخورد. براي نگهداري اين تعادل چند راهكار (مكانيزم) طبيعي، براي نمونه افت‌وخيز مدار زمين، دگرگوني در چرخه اقيانوس‌ها و تغيير تركيب جو زمين، در كارند. در دوران كنوني تغيير تركيب جو زمين نه با عوامل طبيعي بلكه به وسيله آلودگي‌هاي حاصل از فعاليت‌هاي صنعتي بشر تغيير يافته، كه از همه فراگيرتر گازهاي گلخانه‌اي و هواويزها (ذرات معلق در هوا) هستند. دانشمندان در مورد تعادل جهاني انرژي هشدار مي‌دهند كه در نهايت باعث برهم خوردن مكانيزم تغيير اقليم مي‌گردد. اين فرآيند را Climate Forcing ناميده‌اند. تغيير در اقليم، تغيير در ميزان آلاينده ها، به ويژه ازن و دي اكسيد گوگرد در نقاط خاص، را به دنبال دارد.

گاز ازن در سطح زمين

ازن چيست؟

ازن يك مولكول اكسيژن است كه به جاي دو اتم O سه اتم O دارد. تشكيل اين گاز در استراتوسفر، در اثر فرايند تابش پرتوهاي خورسيدي بر روي مولكول اكسيژن در روند تجزيه به وسيله نور (Photolysis) تشكيل مي‌شود. در اثر پرتو فرابنفش، مولكول O2 مي‌شكند و بنيان آن با مولكول ديگر اكسيژن تركيب شده، مولكول ازن را وجود مي‌آورد. ازن به طور طبيعي به وسيله فرايندهايي مشتمل بر اكسيژن، نيتروژن، كلر، برم و هيدروژن از بين مي‌رود.

گاز ازن و پديده جزيره گرمايي شهر تهران

افزايش ازن در سطح زمين براي تندرستي انسان بسيار زيان‌آور است و به ويژه به دستگاه تنفسي و بينايي آسيب مي‌رساند. علاوه بر آن، از آنجاييكه ازن به سادگي با مولكول‌هاي ديگر تركيب مي‌شود و آنها را اكسيداز مي‌كند، به شدت به بافت‌هاي زنده گياهان و جانوران آسيب مي‌رساند. ازن سطح زمين يك آلاينده كليدي است كه به‌ويژه در روزهاي بدون ابر تابستان در شهرهاي بزرگ سراسرجهان وجود دارد و ايجاد و افزايش آن، با اثر پديده جزيره گرمائي شهر، پيوندي تنگاتنگ و ناگسستني دارد.

در نمودار شماره 3 ميزان ازن اندازه‌گيري شده در ايستگاه پرديسان، شهر تهران، در سال 1999 نشان داده شده است. در منحني برازش داده شده از اين داده‌ها،(Interpolation)، به خوبي ارتباط تنگاتنگ، افزايش ميزان ازن سطح زمين با گرماي محيط، پديده جزيره گرمائي شهر تهران، به چشم مي‌خورد

آيا ميتوان شهرها را خنك كرد

تابستان‌هاي شهري پيوسته گرم‌تر و گرم‌تر مي‌شوند. داده‌هاي گردآوري شده در ساليان اخير نشان مي‌دهد كه دماي انبوه ساختمان‌ها و خيابان‌ها، بسيار بيشتر از زماني است كه آن مناطق سرشار از كشتزار و باغ بوده است. افزايش دما موجب مصرف بيشتر انرژي براي خنك شدن و در نتيجه هدر دادن بيشتر سرمايه است.

كاشت درختان مناسب و افزايش سپيدايي[1]،كاربرد رنگ روشن در شهرسازي، ساده‌ترين روش جهت خنك كردن سطح شهرهاست. كاشت درختان سايه‌دار به عنوان نخستين، ساده‌ترين، تميزترين و زيباترين راه‌حل اين روند است. سپيدايي بيشتر ساختارهاي شهري باعث افزايش بازتابش نور خورشيد شده و مي‌تواند دماي ساختمان را پايين آورد. ]1[

مردم از زمان‌هاي گذشته، مي‌دانستند كه شهرها از محيط پيرامونشان گرم‌ترند. اكنون با ريشه‌كني فضاهاي سبز و مصرف بيشتر سوخت‌هاي فسيلي، اين گرما به اندازه خطرناكي افزايش يافته است. در منطقه‌اي با انبوه گياهان سرسبز، بيشتر انرژي خورشيدي صرف روند سوخت‌وساز مي‌شود. گياه همچنين با رهاسازي رطوبت موجود در اندام‌هاي خود، باعث خنك شدن هوا مي‌شود.

در شهرها اسفالت، آجر و بتون جايگزين گياهان شده‌اند. اين سطوح توانايي بازتابش كمتري دارند و بنابرابن انرژي خورشيدي را جذب و نگه‌داري مي‌كنند. شكل دره‌مانند شهرها با ساختمان‌هاي بلند، باعث خروج گرماي كمتري به سوي آسمان مي‌شود. اين گرما به وضوح در شب‌هاي تابستان به چشم مي‌خورد و گرماي مناطق شهري بسيار بيشتر از مناطق پيراموني آن است.

گرماي شهر باعث بالا رفتن آلودگي نيز مي‌شود و آلودگي ايجاد شده به ويژه در ذرات فلز، باعث افزايش اثر پديده جزيره گرمايي خواهد شد. گرماي بيشتر سرعت افزايش روند ايجاد گاز ازن در سطح زمين را بالا برده و در شب لايه آلوده‌اي بر روي شهر حاكم مي‌شود.

در اثر گسترش ساختمان‌ها و صنايع، درختان بيشتري قرباني مي‌شوند، به‌طوريكه جايگزين كردن آنها بسيار مشكل خواهد بود. براي ايجاد تعادل با قطع هر درخت كهن‌سال، بايد دست‌كم پنج نهال در شرايط مناسب كاشته شود، كاري كه در عمل غيرممكن است.

در جدول شماره 1 خواص تابشي سطوح طبيعي و در جدول شماره 2 ضريب نفوذ گرما به درون خاك درج شده است.

درخت ترفندي براي خنك نمودن هوا

يكي از ساده‌ترين و ارزان‌ترين راه‌هاي مقابله با اثر جزيره گرمايي، كاشت درختان و ديگر گياهان است. گياهان، به ويژه درختان، با ايجاد سايه در روي سطح زمين، به طور مستقيم، و با رها سازي رطوبت در جو و افزايش آب در هوا، به طور غير مستقيم، باعث خنكي شهر مي‌شوند. خنكي مناطق مسكوني در تابستان يعني صرفه‌جويي در هزينه‌هاي گوناگون، و اين به غير از سودمندي‌هاي ديگري است كه درختان باعث آن هستند. ايجاد زيست‌گاه براي جانداران گوناگون، پيش‌گيري از آلودگي‌هاي صوتي با جلوگيري از حركت امواج صوت، نگهداري و جلوگيري از فرسايش خاك توسط ريشه، گرفتن ضربه ناشي از بارش به ويژه رگبارها و درنتيجه ممانعت از فرسايش خاك، جذب آلاينده‌هاي گوناگون از هوا و ... است. با كاشت علمي درختان مناسب، تا 40% در اثر سايه درختان و 30% به دليل افزايش رطوبت، كاهش اثر پديده جزيره گرمايي را به دنبال دارد. و اين جداي از تميزي، زيبايي و طراوتي است كه با انبوه درختان به دست مي‌آيد.

باغ هاي معلق تهران[2] (طرح سقف‌هاي سبز)

با الگوبرداري از طرح باغ‌هاي معلق بابل كه حدود 2700 سال پيش توسط مهندسان و انديش‌ورزان ايراني طراحي و ساخته شده است، مي‌توان با اجراي طرح سقف‌هاي سبز، نزديك به يك پنجم سطح شهر تهران را به فضاي سبز تبديل كرد. همانگونه كه از نام اين طرح برمي‌آيد، با اجراي تدابير و طرح‌هاي مناسب، سقف خانه‌ها را با درختچه‌هايي كه در خاك تا ژرفاي كمي ريشه مي‌دوانند به فضاي سبز، جداي از پديده جزيره گرمايي و آلودگي‌هاي ناشي از آن تبديل كرد.

ساختمانهاي آجري

در ساختمان‌هاي آجري گرماي ويژه بسيار نزديك به خاك و در ساختمان‌هاي سيماني و بتوني گرماي ويژه نزديك به فلز است. در برابر تغيير و دگرگوني دما، اولي پايدارتر و دومي بسيار ناپايدار است. در ساختمان‌هاي سيماني حتي گنجشك و چلچله خانه نمي‌سازند و از آنها مي‌گريزند. اما در ساختمان‌هاي آجري تهران و شهرستان‌ها اين مورد بسيار ديده مي‌شود. بهتر است كه انسان در ساختمان‌هاي آجري (3 سانتي)، كه زاييده سه‌هزار سال بررسي، مطالعه و پژوهش معماران و انديشمندان ايراني است زندگي كند.

سودجستن از ساختمان‌هاي آجري، با بررسي و در نظر داشتن كليه عوامل مهندسي، به ويژه ايمني و زلزله، جداي پيش‌گيري از برخي مسائل رواني كه به دليل زندگي در ساختار بتوني به وجود مي‌آيد و خود جاي بررسي و بحث بسيار دارد، به دليل كاهش اثر پديده جزيره گرمايي، باعث صرفه جويي در مصرف انرژي و كاهش بسياري از هزينه‌هاي جاري كشور خواهد شد. همچنين عليق‌بندي گرمايشي ساختمان‌ها و استفاده از شيشه‌هاي دوجداره علاوه بر جلوگيري از ورود آلودگي‌هاي صوتي و هواويزها، كمك بزرگي در جهت كاهش اثر پديده جزيره گرمايي شهر تهران خواهد شد.

خودرو سرد

افزوده شدن هر خودرو به محيط شهري يعني اضافه شدن يك منبع آلاينده و گرما به جزيره گرمائي شهر. اينك با توجه به تعداد هنگفت خودروها در شهر تهران، مي‌توان گفت كه يكي از منابع مهم ايجاد و تقويت پديده جزيره گرمايي شهر تهران، خودروهاي موجود در آن هستند. هرچه خودرو گرماي كمتري به هوا گسيل كند، تاثير كمتري بر افزايش پديده جزيره گرمائي شهر تهران خواهد داشت. ساده‌ترين راه كاهش ايجاد گرما، همانا سودجستن از رنگ‌هاي روشن به جاي رنگ‌هاي تيره در خودرو است. با اتخاذ تدابير و ترفندهاي مهندسي در ساخت خودرو بايد رهاسازي گرمائي آن را به كمترين حالت ممكن رسانيد تا در حجم زياد خودرو بتوانيم كاهشي در پديده جزيره گرمائي داشته باشيم. ايجاد و گسترش شبكه ترابري عمومي مي‌تواند مهمترين راه كاهش اين پديده از ديدگاه خودرو باشد.

رهيافت (نتيجه‌گيري)

هرچند كه تاثير پديده جزيره گرمايي در بسياري از شهرها فراگير شده است، اين اثر با توجه به عوارض زمينه، اقليم و گسترش عمودي و افقي شهر متفاوت مي‌گردد. مقدار پتانسيل انرژي گرمائي كه توسط ساختمان‌ها گردآوري مي‌شود، به شرايط گوناگوني بستگي دارد. براي يافتن راه‌حل بهتري براي آن بايد مساله را هم بهتر درك كرد. كم كردن دما در جزيره گرمائي، به معناي پيش‌گيري از هدر رفتن سرمايه، ذخيره سازي انرژي و پول و جلوگيري از آلودگي هوا و آثار زيان‌بار آن و در نهايت تندرستي و سلامت جسمي، روحي و رواني جامعه است. براي رسيدن به اين هدف به موارد زير نيازمنديم:

اشتراك مساعي مابين سازمان‌هاي كنترل كننده شهر و سازمان محيط زيست.
كار گروهي صنايع، سياستمداران و كنترل كيفيت محيط زيست.
گردآوري و تحليل پيوسته و بايسته داده‌هاي مورد نظر، به ويژه در نيمرخ قائم شهر.
گردآوري اطلاعات موردنياز شهرها و روش‌مندي اندازه گيري آنها.
دسته بندي مناطق گوناگون شهري از نظر ساختارهاي موجود.
تخمين مناطق داراي بيشترين و كمترين بازتابش، بيشترين و كمترين ميزان جذب پرتوهاي خورشيدي، و ... .
مشخص نمودن سازمان‌هايي كه بايد متولي كاهش دما باشند و شرح وظايف هركدام.
برتري سياست‌ها و برنامه‌ها و همچنين ارزيابي كمترين بها براي كاهش دماي شهر
بررسي تاثير واكنش‌هاي گياهان و جو در محيط شهري.
بررسي انتقال تلاطم و روند پراكندگي در محيط‌هاي شهري و پيرامون ساختمان‌ها.
كيفيت هواي مناطق مسكوني، تجزيه و تحليل شيميايي و مدل سازي تركيبات هوا.
اندازه‌گيري دگرگوني‌ها و بررسي فن‌آوري‌ها در محيط‌هاي مسكوني.
بررسي و مطالعه سيستم باد و چرخه هواي شهري.
بررسي انرژي و تعادل آب در شهرها.
بررسي و مطالعه آثار درازمدت جزيره گرمايي و دماي ثبت شده در دوره‌هاي طولاني مدت.
اندازه‌گيري و بررسي متغيرهاي هواشناختي در لايه مرزي_سياره‌اي شهر.
امواج گرمائي و زيست_هواشناسي شهري.
اثر شهرها در گرمايش كره زمين.
تعادل كربن و تركيبات آن در هواي شهر.
اقليم‌شناسي شهري، ساختماني و جاده‌اي
توفان‌هاي شهري و ديگر آثار شهر بر روي آب و هوا.


پيشنهادها و طرح‌واره‌ها

1. رسم روزانه نيمرخ قائم دما درون لايه مرزي_سياره‌اي PBL[3] . (نگاره‌هاي 4 و 5).

2. اندازه‌گيري و بررسي روزانه رودبادهاي لايه پايين LLJ[4].

3. برپايي بالن‌هاي ثابت و نصب حسگرها در ارتفاعات مشخص براي استخراج داده‌هاي مورد نظر.

4. از اسفالت روشن به جاي اسفالت تيره رنگ سود جست.

5. سقف و حتي نماي ساختمان‌ها به رنگ روشن باشد، به همراه.عايق‌بندي گرمايشي ساختمان و استفاده از شيشه‌هاي دوجداره.

6. فضاي سبز به هر اندازه و در هر جاي ممكن، به ويژه كمربند شهرها در جهت باد غالب، افزايش يابد.

7. طرح سقف‌هاي سبز، باغ‌هاي معلق تهران، ‌به اجرا درآيد.

8. دالانه‌هاي مداربسته آب‌رو در سطح شهر ايجاد شود.

9. از آجر به جاي بتون با كليه عوامل مهندسي سود جست.

10. طرح خودرو سرد، مورد بررسي و پژوهش قرار گيرد.

11. ايجاد رشته زيست-هواشناسي در دانشگاه و پژوهشكده‌اي به همين نام براي بررسي و مطالعات مربوط.

12. ايجاد سازمان متولي كاهش دما در شهرها.

نوشته شده توسط پلنگ سياه در چهارشنبه شانزدهم خرداد 1386 ساعت موضوع مقالات | لينک ثابت

عوامل تغییر دما را عبارتند از:

فصول و طول روز
 روزهای تابستان گرمتر هستند زیرا خورشید در ارتفاع بالاتری در آسمان قرار دارد و طول روز بیشتر است.
روزهای زمستان سردتر هستند زیرا خورشید در ارتفاع پایین تری در آسمان قرار دارد و طول روز کوتاهتر است.


جریان های اقیانوسی
 جریان های آب گرم اقیانوسی، به عنوان مثال جریان آب گرم گلف استریم (Golf Stream) که موجب می شود آب های گرم استوایی به عرض های جغرافیایی بالاتر جابه جا شده و درنتیجه به عنوان مثال، هوای زمستانی در سواحل انگلستان گرم تر باشد.

جریان های آب سرد اقیانوسی، برای مثال جریان های ایسلندی که آب سرد قطبی را به شرق کانادا می برد و موجب می شود دمای زمستانی ایالت متحده سردتر باشد.


باد
 سیستم جهانی باد، گرما و رطوبت را از عرض های جنب حاره ای به طرف عرض های جغرافیایی بالاتر انتقال می دهد. گرمای نهان تبخیر، هنگامی که هوای منقبض به طرف عرض جغرافیایی بالاتر می رود و چگالش روی می دهد، کاهش می یابد.


عرض جغرافیایی
 زاویه تابش خورشید با افزایش مسافت از استوا بزرگ تر می شود از این رو انرژی خورشیدی در ناحیه بزرگتری منتشر می گردد، در نتیجه میزان گرما کاهش می یابد.


خشکی ها
 زمین به سرعت گرم شده و به سرعت نیز سرد می گردد. درحالی که آب به کندی گرم شده و به کندی سرد می شود. این موجب می شود نواحی قاره ای افزایش دمایی زیادی داشته باشند در حالی که نواحی ساحلی کاهش دمایی بسیار زیادی دارند.


ارتفاعات
 اتمسفر در ارتفاعات بالاتر، نازک تر می شود. به ازای هر 100متر که از سطح زمین بالا می رویم دما 1 درجه سانتی گراد کاهش می یابد.


پوشش ابر
 ابرها، تابش های موج بلند صادر شده از زمین را به زمین منعکس می نمایند که این موجب می شود دما پایدارتر مانده و کمتر نوسانات بزرگ نماید.


مشخصه های سطوح

 سطوح متفاوتند:
زمین های فاقد پوشش به سرعت گرم و به سرعت سرد می شوند. در صورتی که زندگی گیاهی موجب ایجاد سایه ها شده و در نتیجه دما را معتدل می سازد.

آب نیز به کندی گرم می شود و گرما را در خود نگه می دارد.


جهت گیری دامنه ها
 دامنه های آفتاب گیر گرمای بیشتری را نسبت به دامنه های که در مقابل تابش مستقیم آفتاب قرار ندارند، دریافت می کنند.

نیمکره شمالی دامنه های جنوبی از دامنه های شمالی گرم ترند.

منبع:
John Harris-Head of Geography-Radley College

پرسش و پاسخ:

سوال: کدام ناحیه جهان در زمستان روز دارد در حالیکه خورشید دیده نمی شود و ساعات درخشش خورشید وجود ندارد؟

پاسخ: در مکان هایی که بین مدار قطب شمال و جنوب قرار دارند.

سوال: چرا زمستان های سواحل شرقی افریقای جنوبی در مقایسه با سواحل غربی آن سردتر است؟

پاسخ: جریان هوای گرم عربی در سواحل شرقی تاثیر می گذارد در حالیکه جریان های سرد بنگلادشی در سواحل غربی موثرند.

سوال: کدام سیستم باد، هوای گرم و مرطوب را از جنب حاره ای به طرف اروپا می آورد؟

پاسخ: بادهای جنوب غربی

سوال: سواحل جزیره ونکوور کانادا در زمستان، نسبت به نواحی دور از ساحل آن، دماهای بیشتری دارد یا کمتر؟

پاسخ: دمای بیشتر، و علت آن این است که دریا، گرما را برای مدت طولانی در خود نگه می دارد در حالیکه زمین به سرعت در زمستان سرد می شود.

سوال: نوسانات روزانه دما در نواحی گرم بیابانی مانند بیابان ماهارا را انتظار دارید یا در نواحی معتدل و مرطوب مانند انگلستان؟

پاسخ: نواحی معتدل و مرطوب مانند انگلستان

سوال: تغییرات دمای روزانه در نواحی جنگلی بیشتر است یا نواحی صخره ای بدون پوشش گیاهی؟

پاسخ: در نواحی صخره ای بدون پوشش گیاهی

سوال: کدام دامنه ها درنیمکره جنوبی گرم ترند، دامنه های شمالی یا جنوبی؟

پاسخ: دامنه های شمالی

سوال: چنانچه در سطح دریا دما 20 درجه سانتی گراد باشد در نوک کوهی با ارتفاع 1000 متر دما چقدر خواهد بود؟

پاسخ: 10 درجه سانتی گراد

نوشته شده توسط پلنگ سياه در چهارشنبه شانزدهم خرداد 1386 ساعت موضوع دانستني ها | لينک ثابت

درجه سردی و گرمی جسم را دما می‌گویند. دما کمیتی نسبی و مقایسه‌ای است، زیرا امکان دارد دمای جسمی نسبت به جسم دیگر سرد و در عین حال نسبت به جسم دیگری گرم باشد. مبحث زیر در مورد روش اندازه گیری دما می‌باشد.


نگاه اجمالی
برای اندازه گیری دما از دماسنج استفاده می‌کنیم. ساده‌ترین دماسنج ، دماسنج جیوه‌ای است که تشکیل شده است از لوله نازکی که دارای مخزن کوچکی می‌باشد. درون مخزن از جیوه پر شده است و گرفتن گرما باعث بالا رفتن و پایین آمدن جیوه در دماسنج شده و از روی آن دمای جسم تعیین می‌شود. ارتفاع جیوه ، کمیتی است که در دماسنج جیوه‌ای موجب سنجش دما می‌شود. این کمیت کمیت دماسنجی نامیده می‌شود.

مقیاس دماسنجی
بسیاری خواص فیزیکی سنجش‌پذیر وجود دارند که همچنانکه ادراک فیزیولوژیکی ما از دما تغییر می‌کند، آنها نیز تغییر می‌کنند. از جمله این خواص می‌توان از حجم یک مایع ، طول یک میله ، مقاومت الکتریکی یک سیم ، فشار یک گاز در حجم ثابت ، حجم یک گاز در فشار ثابت و رنگ نور رشته یک لامپ نام برد. هر یک از این خواص را می‌توان برای ساختن یک دماسنج یعنی بوجود آوردن یک مقیاس خصوصی دما ، بکار برد. چنین مقیاس دمایی را با انتخاب یک ماده دماسنجی بخصوص و استفاده از خاصیت دماسنجی خاصی از این ماده ، ایجاد می‌کنیم.

دماسنج
برای تعیین یک مقیاس تجربی دما ، سیستمی با مختصات X و Y را به عنوان سیستم استاندارد که ما آن را دماسنج می‌نامیم، انتخاب می‌کنیم و @مجموعه قواعدی را برای نسبت دادن یک مقدار عددی به دمای وابسته به هر کدام منحنیهای هم‌دمای آن ، اختیار می‌کنیم. به هر سیستم دیگری که با دماسنج در تعادل گرمایی باشد، همین عدد را برای دما نسبت می‌دهیم.

تابع دماسنجی
ساده‌ترین روش برای اندازه گیری دما این است که یک مسیر مناسب در صفحه XY ، بر طبق نمودار زیر که با خط چین y=y1 نشان داده شده است، انتخاب کنیم. این خط ، منحنیهای همدما را در نقاطی قطع می‌کند که مختصه Y آنها مشترک ولی مختصه X آنها متفاوت است. سپس دمای وابسته به هر منحنی همدما را به عنوان تابع مناسبی از X در این نقطه تقاطع اختیار می‌کنیم. مختصه X ویژگی دماسنجی خوانده می‌شود و شکل تابع دماسنجی (X) مقیاس دما را تعیین می‌کند.

فرض می‌کنیم X نمایشگر یکی از ویژگیهای دماسنج باشد. بطور اختیاری می‌خواهیم مقیاس دما را طوری تعریف کنیم که دمای θ مستقیما با X متناسب باشد. بنابراین ، دمای مشترک بین دماسنج و همه سیستمهایی که با آن در تعادل گرمایی هستند، عبارتست از:

X = a X

نقطه ثابت
بطور کلی معادله X=aX در مورد دماسنجی که در تماس با سیستمی است که دمای X  آن باید اندازه گیری شود، بکار می‌رود. بنابراین ، معادله مذکور هنگامی بکار می‌رود که دماسنج با سیستم استانداردی که به دلخواه انتخاب شده و تولید آن ساده است، در تماس قرار گیرد. این حالت از سیستم استانداری که به دلخواه انتخاب شده است، یک نقطه ثابت خوانده می‌شود.

از سال 1333/1954، فقط یک نقطه ثابت استاندارد بکار رفته است که همان نقطه سه‌گانه آب یعنی حالتی است که در آن مخلوطی از یخ ، مایع و بخار آب خالص ، در تعادل قرار دارند. به دمایی که این حالت در آن وجود دارد، بطور اختیاری 237،16 کلوین که به اختصار به صورت 237،16k نوشته می‌شود،نسبت داده شده است و اکنون با محاسبه a از معادله بالا خواهیم داشت:

a = 273.16 k/Xt P

دمای نقطه سه‌گانه آب ، نقطه ثابت استاندارد دماسنجی است.

شرط نقطه سه‌گانه
برای رسیدن به نقطه سه‌گانه ، آب بسیار خالص را که ترکیب ایزوتوپی آن عمدتا شبیه آب اقیانوس است، در ظرفی که در شکل زیر طرح آن نشان داده شده است، تقطیر می‌کنند. پس از این که تمام هوا از ظرف خارج شد، دهانه ظرف را مسدود می‌کنند. با کمک یک مخلوط سرد کننده در حفره داخلی ، یک لایه یخ در اطراف این حفره تشکیل می‌شود. وقتی که مخلوط سرد کننده با یک حباب دماسنج جایگزین شود، یک لایه نازک در اطراف این دماسنج ذوب می‌شود. مادامی که فازهای جامد ، مایع و بخار با یکدیگر در تعادل به سر می‌برند، سیستم در نقطه سه‌گانه است.

نوشته شده توسط پلنگ سياه در چهارشنبه شانزدهم خرداد 1386 ساعت موضوع مقالات | لينک ثابت

بطور كلي اتمسفر كره زمين تمام گرماي طبيعي خود را به طور مستقيم و يا غيرمستقيم از خورشيد دريافت مي‌كند. اين امر به طرق زير صورت مي‌پذيرد:


1- انرژي تابشي : انرژي تابشي دريافت شده از خورشيد، گستره‌اي از طول موج‌ها است كه بنام طيف خورشيدي معروف است. در اين طيف وسيع بلندترين امواج (امواج راديويي) حدود 10n برابر امواج كوتاه (اشعه گاما) مي‌باشد ولي حداكثر انرژي و مقدار زيادي از كل انرژي تابش در محدوده كم عرض قسمت مرئي واقع است.
امواج مرئي خورشيدي از درون گازهاي اتمسفر عبور مي‌كنند ولي اشعه ماوراي بنفش با طول موج كوتاه، در اتمسفر فوقاني جذب مي‌گردد. مقداري از اشعه مادون‌قرمز توسط دي‌‌اكسيدكربن و بخار آب اتمسفر تحتاني جذب مي‌شود. اما بيشتر انرژي خورشيدي بدون اينكه توسط هوا جذب شود. به زمين مي‌رسد.
گرما قسمت اعظمي از اتمسفر در وهله اول بوسيله سطح زيرين آن، پس از گرم شدن توسط تابش خورشيدي تأمين مي‌شود. سه طريقه انتقال گرما (تابش‌ـ رسانش‌ـ همرفت) به همراه گرماي نهان تبخير در هم آميخته اتمسفر را گرم مي‌كنند.

2- تشعشع زمين : سطح زمين با جذب نورخورشيدي، به نوبه خود گرم مي‌شود. مواد گرم ساطع كننده انرژي هسته و طول موج اين تابش به درجه حرارت جسمي كه انرژي تابشي از دست مي‌‌دهد بستگي دارد. زمين نورمرئي را به اشعه مادون‌قرمز با طول موج بلندتر تبديل مي‌كند بخار ‌آب و تا حدي كمتر دي‌اكسيدكربن، اشعه مادون قرمز را جذب مي‌كنند. قطرات مايع آب موجود در ابرها نيز يك جاذب خيلي قوي اشعه مادون قرمز هستند و در نتيجه شب‌هاي ابري هميشه گرمتر از شب‌هاي صاف است.

3- انتقال آشفته : دومين طريقه مهم گرم شدن اتمسفر، انتقال انرژي بوسيله هدايت مستقيم، گرما از سطح زمين به اتمسفر با تماس مستقيم با آن است هوا يك هادي خيلي ضعيف انرژي گرمايي است چرا كه فقط پايين‌ترين قسمت اتمسفر بوسيله آن گرم مي‌شود. اما به محض گرم شدن، هوا گسترش يافته، صعود مي‌كند و از طريق همرفت گرمايي هدايت شده را به سطوح بالا انتقال مي‌دهد تركيب اعمال هدايت و همرفت در گرم كردن هوا را معمولاً تبادل گرمايي آشفته مي‌نامند.

4- گرماي نهان : هنگامي كه آب بخار شده از حالت مايع خارج مي‌گردد. 540 تا 600 كالري توسط هر گرم آب تبديل شده به بخار جذب مي‌شود. هيچ مقداري از اين گرما در تغيير دما دخالت ندارد. بلكه صرفاً براي تأمين انرژي لازم مولكول‌هاي آب جهت خارج شدن از حالت مايع به گاز مي باشد (تنها يك كالري لازم است كه دماي يك گرم آب را يك درجه سانتي‌گراد بالا ببرد)
540 تا 600 كالري كه براي تبديل يك گرم آب به گاز لازم است بسيار زياد مي‌باشد. سرانجام بخار آب در فرآيند تراكم قطرات آب، ابرها را بوجود آورده و در نتيجه گرماي نهان خود را به صورت گرماي محسوس آزاد مي‌كند.

5- پديده گلخانه : اتمسفر كره زمين همانند شيشه گلخانه، با جلوگيري از اتلاف انرژي برگشتي از سطح زمين، بخش اعظم انرژي تابش از خورشيد را محبوس مي‌كند زيرا جو زمين تقريباً شرايط شفافي را نسبت به تابش خورشيدي با امواج كوتاه دارد ولي در مقابل امواج طولاني تشعشع زمين تقريباً شرايط كدري را دارا مي باشد در اين بين بخار‌آب‌ـ ابرها و دي‌اكسيدكربن نقش بسيار عمده‌ايي در مقياس وسيعي در درون اتمسفر جهت بازداشتن از خروج تشعشع زمين به عهده دارند اين امر سرانجام شرايط پديده‌ گلخانه‌اي را براي جو زمين بوجود آورده و سبب افزايش درجه حرارت آن مي‌گردد.

نوشته شده توسط پلنگ سياه در چهارشنبه شانزدهم خرداد 1386 ساعت موضوع دانستني ها | لينک ثابت

1- شدت و مدت تابش خورشيدي
2- درجه ضايعات انرژي خورشيدي ضمن گذر از اتمسفر
3- طبيعت زيستي‌‌‌‌‌‌‌ـ پراكندگي خشكي‌ها و درياها
4- نسبت بين تشعشع زميني و تشعشع اتمسفر
5- انرژي آزاد شده و يا مصرف شده در مواقع تبخير‌‌‌‌ـ تراكم‌ـ يخ‌بندان‌ـ ذوب
6- شدت و جهت انتقال انرژي به هنگام جريانهاي دريايي و حركات افقي هوا
7- انتقال انرژي در جهت قائم
8- ارتفاع

نوشته شده توسط پلنگ سياه در چهارشنبه شانزدهم خرداد 1386 ساعت موضوع دانستني ها | لينک ثابت

اشعه فرابنفش از جنس انرژی الکترومغناطیسی است که دارای طول موجهایی بین 0.0144 میکرومتر و 0.39 میکرومتر است. به دلیل کاربردهای متفاوتی که در پزشکی و صنعت دارد، اندازه گیری مقدار اشعه لازم می‌باشد. اساس اندازه گیری اشعه فرابنفش بر خواص فیزیکی و شیمیایی استوار است.



وسایلی که برای اندازه گیری اشعه فرابنفش وجود دارد، اکتی نومتر (Actinometer) است و به سه دسته تقسیم می‌شود:

پیل ترموالکتریکی ، اکتی نومتر فیزیکی ، اکتی نومتر شیمیایی.

پیل ترموالکتریکی
در این روش جسمی را که کلیه اشعه را جذب می‌کند، در معرض تابش اشعه قرار می‌دهند و گرمای حاصله را اندازه گیری می‌کنند. برای اینکه بتوان شدت اشعه فرابنفش را به تنهایی اندازه گیری کرد، کافی است که ابتدا شدت تمام اشعه منبع نورانی را اندازه گیری نموده و سپس به کمک فیلترهای مناسب که کلیه اشعه فرابنفش را جذب می‌کند، اندازه گیری را تکرار کرد. تفاضل این دو مقدار اشعه فرابنفش را نشان می‌دهد.

اکتی نومتر فیزیکی
مهمترین این نوع اکتی نومترها سلول فوتوالکتریک (Photoelectric) است.

ساختمان سلول
سلول فوتو الکتریک متشکل از یک حباب از جنس کوارتز ، که بخوبی تخلیه شده و دو الکترود ، است. کاتد تشکیل شده از یک رسوب فلزی نازک که جدار داخلی حباب به غیر از قسمت کوچکی را که برای ورود نور است، می‌پوشاند. آند در داخل حباب بوده، از یک حلقه فلزی ساخته شده است.

مکانیسم عمل
هرگاه بین دو الکترود اختلاف پتانسیل در حدود 100 ولت برقرار کنیم، به شرطی که قطب منفی به رسوب فلزی متصل باشد، هر گاه سلول در تاریکی باشد، جریانی نمی‌گذرد، ولی اگر بر رسوب نوری بتابانیم، از آن الکترون جدا شده، جریانی که شدت آن متناسب با شدت نور تابیده است، برقرار می‌شود. شدت این جریان خیلی کم است (در حدود یک میکرو آمپر) و باید آن را بوسیله لامپهای سه قطبی تقویت نمود.

اکتی نومتر شیمیایی
مهمترین این نوع اکتی نومترها ، اکتی نومتر بوردیه (Bordier) است.

اکتی نومتر بوردیه
املاح نقره در اثر تابش اشعه فرابنفش احیا می‌شود و چون نقره آن آزاد می‌شود، املاح سیاه رنگ می‌گردند. اکتی نومتری که متکی به خاصیت بالا باشد، اکتی نومتر بوردیه (Bordier) است که محلول فرو سیانور پتاسیم در نتیجه تابش اشعه فرابنفش ، رنگ زرد مایل به آجری پیدا می‌کند و شدت این رنگ به مقدار اشعه فرابنفش بستگی دارد.

مکانیسم عمل
برای این اندازه گیری ، نوارهای کاغذی را به محلول 20 درصد فرو سیانور دو پتاسیم آغشته می‌کنند و پس از خشک شدن در معرض تابش اشعه فرابنفش قرار می‌دهند. سپس از مقایسه این نوار کاغذی که رنگین شده است، با یک سری نمونه‌هایی که قبلا تهیه و اندازه گیری شده، به مقدار تابش اشعه فرابنفش پی می‌برند.

نوشته شده توسط پلنگ سياه در جمعه بیست و هشتم اردیبهشت 1386 ساعت موضوع مقالات | لينک ثابت

اشعه فرابنفش انرژی الکترومغناطیسی است که طول موج کوتاه و انرژی زیادی دارد و برای چشم انسان نامرئی است و در طیف الکترومغناطیسی ، بین اشعه ایکس و نور مرئی قرار دارد. وجود این اشعه در نور خورشید باعث آفتاب سوختگی پوست بدن می‌شود. این اشعه طول موجی بین 0.0144 میکرومتر و 0.39 میکرومتر را دارد.


گستره اشعه فرابنفش
اشعه فرابنفش بین طول موجهای 0.0144 میکرومتر و 0.39 میکرومتر است. اشعه فرابنفش را به سه منطقه تقسیم می‌کنند:



ماورا بنفش با طول موج بلند یا ماورا بنفش A : این اشعه بین طول موجهای 0.39 و 0.315 میکرومتر قرار دارد. نسبت این اشعه در نور آفتاب ، قوس الکتریکی زغال و چراغهای الکتریکی معمولی زیاد است.


ماورا بنفش با طول موج متوسط یا ماورا بنفش B : این اشعه بین طول موجهای 0.315 و 0.28 میکرومتر است. این اشعه در نور چراغ بخار جیوه و قوسهای الکتریکی با الکترودهای فلزی وجود دارد، تاثیر آنها در پوست شدید است.


ماورا بنفش با طول موج کوتاه یا ماورا بنفش C : این اشعه شامل طول موجهای کوتاهتر از 0.28 میکرومتر است و فقط در قوس الکتریکی جیوه وجود دارد.
جذب اشعه فرابنفش
از شیشه معمولی فقط اشعه فرابنفش A عبور می‌کند. در صنعت شیشه‌هایی با ترکیبات مخصوص می‌سازند که طول موج 0.26 یعنی ماورا بنفش B و A و قسمتی از C را نیز عبور دهد.


شفافیت کوارتز خیلی بیشتر از شیشه است و فقط طول موجهای کوتاهتر از 0.18 میکرومتر در آن جذب می‌شود. به همین سبب حبابهای چراغهای مولد اشعه فرابنفش را از کوارتز تهیه می‌کنند.


آب خالص برای اشعه فرابنفش ، شفاف‌ترین مایعات است و طبقات نازک آن امواج بلندتر از 0.2 میکرومتر را از خود عبور می‌دهند.


گازها معمولا برای اشعه فرابنفش ، شفاف هستند و طول موجهای بلندتر از 0.18 میکرومتر از لایه‌های نازک هوا بخوبی عبور می‌کنند.
منابع اشعه فرابنفش
منابع اشعه فرابنفش خیلی زیاد است. تعدادی از آنها عبارتند از:


قوس الکتریکی زغال
نسبت اشعه فرابنفش در قوس الکتریکی زغال نسبتا کم است، ولی اگر اکسیدهای فلزی به الکترودهای زغالی اضافه کنند، مقدار این اشعه افزایش می‌یابد. برای این کار الکترودهایی می‌سازند که در آنها یک غلاف زغالی دور اکسید فلزی را گرفته است. قوسهایی که الکترود آنها از فلز خالص ساخته شده باشند، نیز به نسبت زیاد اشعه فرابنفش دارند.

چراغهای بخار جیوه
مهمترین و متداولترین منابع اشعه فرابنفش چراغهای بخار جیوه هستند که با مصرف کم نیروی الکتریکی ، مقدار زیادی اشعه فرابنفش تولید می‌کنند. قسمت اساسی لامپ از لوله‌ای از جنس کوارتز ساخته شده است که در دو طرف آن دارای دو مخزن جیوه است.

اندازه گیری اشعه فرابنفش
اساس اندازه گیری اشعه فرابنفش متکی به خواص فیزیکی و شیمیایی آن است. وسایلی که برای اندازه گیری اشعه فرابنفش وجود دارد، اکتی نومتر (Actinometer) نامیده می‌شود و به سه دسته تقسیم می‌شود:



پیل ترموالکتریک : جسمی را که کلیه اشعه را جذب می‌کند، در معرض تابش اشعه قرار داده و حرارت حاصله را اندازه گیری می‌کنند.


اکتی نومتر فیزیکی : مهمترن این نوع اکتی نومترها سلول فوتوالکتریک (Photoelectric) است که از یک حباب از جنس کوارتز که به خوبی تخلیه شده است، تشکیل شده و نیز شامل دو الکترود است.


اکتی نومتر شیمیایی : املاح نقره در اثر تابش اشعه فرابنفش احیا شده و چون نقره آن آزاد می‌گردد، املاح سیاه رنگ می‌شود. اکتی نومتری که متکی به خاصیت فوق است، اکتی نومتر بوردیه (Bordier) است.


خواص فیزیکی و شیمیایی اشعه فرابنفش



خواص فیزیکی اشعه فرابنفش
خاصیت فوتوالکتریک
اگر اشعه فرابنفش به فلزات بتابد، از آنها الکترون جدا می‌کند، ولی جدا شدن الکترون در کلیه فلزات به یک اندازه نیست و حساسیت کادمیوم بیش از همه می‌باشد. مقدار الکترونی که از فلز جدا می‌شود، متناسب با مقدار انرژی اشعه‌ای است که به آن می‌تابد.

خواص شیمیایی اشعه فرابنفش
خاصیت فلوئورسانس
یکی از خواص مهم و جالب اشعه فرابنفش خاصیت فلوئورسانس آن می‌باشد. اگر در مقابل اشعه فرابنفش و یا یک چراغ بخار جیوه ، اجسامی از قبیل گچ و کولوفان (Colophan) و محلول سالسیلات دو سود یا آنتی پیرین و یا بعضی از سنگهای معدنی را قرار دهند، ملاحظه می‌شود که هر یک به نسبت جذب اشعه به رنگهای مختلف درخشندگی پیدا می‌کند. این خاصیت نیز بستگی به طول موج و شدت جذب اشعه دارد. بعضی اجسام در مقابل اشعه فرابنفش با موج بلند این خاصیت را ندارند و به عکس در مقابل اشعه فرابنفش با موج کوتاه خاصیت فلوئورسانس پیدا می‌کند.

خاصیت فوتو شیمیایی
اشعه فرابنفش باعث تعداد زیادی فعل و انفعالات شیمیایی می‌شود و این خاصیت در اشعه با موج کوتاه 0.3 میکرومتر شدیدتر است. از جمله مانند نور مرئی که املاح نقره را تجزیه و فلز آنها را آزاد می‌سازد و این خاصیت در اشعه با موج کوتاه بیشتر است. مدتها برای اندازه گیری مقدار اشعه فرابنفش از این خاصیت استفاده می‌کردند.

کاربرد اشعه فرابنفش
برای ضد عفونی کردن آبها
تحریک پذیری شدید روی اعضای حسی سطحی
تخریب نسوج
تخریب باکتریها

نوشته شده توسط پلنگ سياه در جمعه بیست و هشتم اردیبهشت 1386 ساعت موضوع مقالات | لينک ثابت

علاوه بر تاثیری که خورشید بر جو و شرایط اقلیمی زمین باقی می گذارد، میدان مغناطیس زمین نیز از فعالیت ها و اثرات این ستاره فروزان در امان نیست، می دانیم که زمین همانند یک آهن ربای دو قطبی که موقعیت قطبهای آن متناسب با زمان پیوسته در جابجائی است، عمل می کند.
آن قسمت از فضا را که از میدان مغناطیس زمین متاثر است، مغناطکره می نامند. در صورتی که عاملی بنام باد خورشیدی وجود نمی داشت، دامنه مغناطکره زمین تا مسافتی معادل صد برابر شعاع زمین در فضا گسترش می یافت و کره عظیمی را به شعاع تقریبی 000/200/1 کیلومتر در فضا ایجاد می نمود، ولی بادهای خورشیدی کره مزبور را دگرگون ساخت و آن قسمت از مغناطکره زمین را که رو به خورشید واقع است به شعاع 8 تا 10 برابر شعاع زمین فشرده کرده و است و جهت مقابل آن را به شکل دنباله طویلی در فضا پراکنده است. آزمایش هائی که اخیراً بعمل آمده نشان می دهد که دنباله حتی تا 1000 برابر شعاع زمین در فضا کشیده شده است.

آن قسمت از جبهه مغناطکره زمین که با بادهای خورشیدی درگیر می شود و تحت تاثیر ضربات باد مزبور جذب می گردد. مغناط خم نام دارد. سرعت باد خورشیدی پس از برخورد با مغناطکره بطور ناگهانی خود 400 کیلومتر در ثانیه به 250 کیلومتر در ثانیه کاهش می یابد و انرژی رفته به 5 تا 10 برابر حالت عادی یعنی حدود چند میلیون کلوین فزونی میدهد. حد فاصل میان مغناط خم و مغناط مرز ناحیه ای است بنام مغناطپوش که آشفتگی و بی نظمی خطوط میدان از ویژگیهای آن است.
توفانهای مغناطیسی

تغییرات باد خورشیدی دگرگونی هایئی را در مغناطکره موجب می شود و در میدان مغناطیس زمین اثر می گذارد و به پدیده ای را بنام توفان مغناطیس ایجاد می کند. موج ضربت ذرات خورشیدی که از زمان پیدایش مشعل ها تا رسیدن به سطح زمین حدود دو روز راه هستند. ابرهای پلاسمای مغناطکره را متراکم می کند و نیروی میدان مغناطیس زمین را یکباره فزونی می بخشد. این عملیات که مدت آن از چند دقیقه تجاوز نمی کند، آغاز ناگهانی توفان نامیده می شود، بدنبال آن نمود آغازین شروع می گردد که از 30 دقیقه تا چند ساعت به درازا می کشد. طی مرحله بعدی که نمود اصلی نام دارد، انرژی مغناطیسی آزاد می گردد و با پدید آوردن جریان هائی در مغناطکره موجبات افت توان مغناطیسی زمین را به مدت چند ساعت تا یک روز فراهم می آورد و پس از آن طی چند روز به حال عادی باز می گردد.
این قبیل توفان های مغناطیسی معمولاً هر 27 روز یک بار تکرار می گردد.


کمربندهای وان آلن

در مغناطکره زمین، منطقه در واقع ممنوعه ای وجود دارد که ذرات بسیار پر انرژی و باردار کیهانی در آن به دام می افتند. این منطقه که در سال 1958 به کمک سفینه های اکسپلورز 1 و 3 شناخته شده، به افتخار کاشف آن، دکتر جیمزوان آلن نامیده می شود. کمربندهای وان آلن که ذرات باردار را منعکس می سازند، از دو لایه جدا از هم تشکیل یافته اند. لایه درونی که نواری است به شعاع حدود 5/1 برابر شعاع زمینی و لایه بیرونی به شعاع حدود 5 برابر شعاع زمین می باشند، همانند کمربندهائی پیرامون سیاره ما را در برگرفته اند. مواد کمربند درونی در مقایسه با مواد کمربند بیرونی از پرورش ها و الکترون های پر انرژی متراکم تری تشکیل یافته است.

نوشته شده توسط پلنگ سياه در جمعه بیست و هشتم اردیبهشت 1386 ساعت موضوع دانستني ها | لينک ثابت

1- انحراف محور گردش وضعي و گردش به دور خورشيد : باعث مي‌شود كه اشعه خورشيد تحت زاويه‌اي كه با ايام سال و در نواحي مختلف متغير است به زمين مي‌رسد.

2- ضخامت اتمسفر : كه محل عبور اشعه خورشيد است انرژي خورشيدي كه وارد اتمسفر مي‌شود در ارتفاع كم بيشتر از ارتفاعات زياد، توسط هوا و ذرات خارجي موجود در جو تصفيه مي‌شود ضعف نور خورشيد به هنگام غروب را مي‌توان با تابش آن در ظهر مقايسه كرد.

3- ذرات خارجي از قبيل گردوغبار‌ـ ابر‌ـ در اتمنسفر با توجه به مكان و زمان داراي تغييرات مشخصي هستند. غبار روي قسمت‌هاي مياني اقيانوس حداقل و در صورتي كه اتمسفر شهرهاي صنعتي حداكثر مقدار غبار را دارد و ذرات غبار و آب در تصفيه قسمت زيادي از انرژي خورشيدي بوسيله جذب‌‌ـ انعكاس‌ و پخش حائز اهميت بسيارند.

4- دوره تابش خورشيدي : در يك مكان بندرت مي‌توان ديد كه دوره تابش خورشيدي ثابت باشد. اين امر خود سهم بسزائي در تغيير ميزان انرژي ورودي از خورشيد در دوره‌هاي مختلف سال و در نقاط مختلف كره زمين دارد.

5- تركيبات سطح زمين : تنوع در تركيبات زمين سبب تفاوت‌هاي چشمگيري در مقدار انرژي جذب شده مي‌گردد.

6- اثرات نا برابر خشكي‌‌ها و آبها : عواملي مانند شفافيت آب‌ـ گرماي ويژه خيلي بيشتر از گرماي ويژه سنگ و سيال بودن آب، جريان آب و عمل تبخير باعث گرم نامساوي خشكي و دريا مي‌شود.

نوشته شده توسط پلنگ سياه در جمعه بیست و هشتم اردیبهشت 1386 ساعت موضوع دانستني ها | لينک ثابت

مقدمه

نوشته شده توسط پلنگ سياه در جمعه بیست و هشتم اردیبهشت 1386 ساعت موضوع دانستني ها | لينک ثابت

آسمان آبي

نوشته شده توسط پلنگ سياه در جمعه بیست و هشتم اردیبهشت 1386 ساعت موضوع دانستني ها | لينک ثابت

ازن یکی از آلوتروپهای اکسیژن است به فرمول O_۳ که گازی با اکسیدکنندگی بسیار بالاست. ازن معمولاً ناپایدار بوده و در بسیاری از واکنش‌ها مانند کلر عمل می‌کند و با مکانیزم ترکیب شدن با پروتئین و بی‌اثر کردن آنزیم کاهنده که برای تنفس یاخته مهم است، به عنوان میکروب کش عمل می‌کند.ازن یکی از مهمترین گاز‌های زمین است. طبق تحقیقات محققان تا ۲۰ سال آینده قسمتی از لایه ازن که سوراخ شده‌است درست می‌گردد.

گاز ازن
 

تعریف کلی
ازون (Ozone) کلمه یونانی است به معنی «بو» و بالاحض «بو تند» اطلاق می شود. اوزن ( ) مولکولی با اتم سه اتم اکسیژن است مولکول اکسیژن ( ) دارای دو اتم اکسژن است اما تفاوت در یک اتم اکسیژن در این دو مولکول تفاوتهای اساسی را در این دو مولکول بوجود آورده است.

چرخه ازون
در استراتوسفر ( Stratospher ) مولکول های تازه اوزن مدام با واکنشهای شیمیایی و دریافت انرژی لازم از پرتوهای خورشید ، به مولکول و اتم اکسیژن تجزیه می شوند. این اتمهای اکسیژن که بسیار فعالند، طی مدت زمان کوتاهی کمتر از کسر ثانیه ، از هم جدا و به مولکولهای اکسیژن متصل می شوند و تشکیل مولکولهای سه اتمی اکسیژن ، یعنی ازون ، می‌دهند. غیر از این چرخه طبیعی ، طی واکنشهایی با ازت و هیدروژن و کلر تولید شده در سطح و رها شده به اتمسفر ، از بین می‌رود.

ساختمان و فرمول گسترده ازون
فرمول ازون به صورت رزونانسی نمایش داده می شود.

اهمیت ازون در حیات بشر
اگر فضانوردی ، در ارتفاع زیاد ، به این سیاره خانه ما نظاره کند، نوار نازک آبی رنگی که دور زمین را فراگرفته ، نظرش را جلب خواهد کرد. این پوشش شفاف ، حیات را در جو زمین تأمین می‌نماید. حیات ، بصورتی که ما می‌شناسیم، تنها با پوشش حفاظتی ازون میسر می‌شود. بدون وجود اوزن ادامه ی زندگی امکان ناپذیر است. تشعشعات خورشیدی ، یکنواخت نیست. این تشعشعات ، شامل اشعه‌ای به نام اشعه ماورای بنفش است.

چنانچه تمامی این تشعشعات به سطح زمین می رسید، وجود حیات در روی زمین امکان ناپذیر است. زیرا این تشعشعات حامل مقدار زیادی انرژی مرگ‌زا برای موجودات زنده است. خوشبختانه تنها بخش ناچیزی از اشعه ماورای بنفش خورشید به سطح زمین می‌رسد. قسمت اعظم این اشعه ، انرژی خود را در ارتفاع 20 تا 30 کیلومتری سطح زمین و در جو آن از دست می‌دهد. در این عمق از جو فراگیرنده زمین، مقادیر متنابهی ازون موجود است و این ازون، اشعه ماورای بنفش را جذب می کند.

رایحه تازگی بعد از رعد و برق
پس از رعد و برق ، تنفس شما با آسودگی بیشتری صورت می‌گیرد. هوا پاکیزه و مملو از تازگی است. علت این است که رعد و برق ، باعث تولید گاز اوزن در جو می شود و همین گاز است که هوا را تازه‌تر می‌نماید.

انسان و نابودی لایه اوزن
فعالیت انسانها بر روی زمین در سپر حفاظتی اوزن ، اثر می‌گذارد. از نیمه قرن بیستم ، فعالیت انسان روی زمین موجب بروز ضایعاتی در لایه اوزن شده و به نظر می‌رسد که حیات روی کره زمین در معرض مخاطره قرار گرفته است. در واقع انسان ناخواسته هوا را با مواد شیمیایی آلوده می‌کند و سپر حفاظتی خود را از بین می‌برد. در اواسط دهه 1970 ، دانشمندان به امکان تاثیر پرواز هواپیماهای سریع السعیر و یا فوق سرعت صوت و مواد شیمیایی موجود در قوطی‌های عطر پاش روی لایه اوزن پی بردند.

هواپیماهای مافوق صوت ، در ارتفاعات بسیار زیاد که هوا رقیق‌تر و مقاومت آن در برابر بدنه هواپیما کمتر است ، پرواز می‌کنند و ازت فعال موجود در دود خروجی از موتور هواپیما اثر ضایع کننده بر روی لایه اوزن دارد. گازهای کلرو فلوئورو کربن (CFC) نیز که در خنک کننده ها و دستگاههای تهویه مورد استفاده قرار می‌گیرد، روی اوزن استراتوسفری خطرناک می‌باشد. هر اتم کلر آزاد شده از این گازها ، حدود یک صد هزار مولکول اوزن را ضایع می‌کند و با مصرف این گازها طی یک دهه مقادیر زیادی ازون از بین رفته و تراکم این گاز در استراتوسفر کاهش یافته است.

نقش ازون در ضد عفونی آب
آبی که می‌آشامیم، کلریزه است. این آب مضر است، در حالی که طعم آن نیز نامطبوع‌تر از طعم آب چشمه است. آب آلوده به ازون ، عاری از هر گونه باکتری زیان‌آور است و طعم آن نیز بر ذایقه ، خوشایندتر است.

مضرات گاز ازون
ازون از واکنش با مواد شیمیایی آلوده کننده‌ای که در سطح زمین ، تولید و متصاعد شده‌اند، دوباره وارد تروپسفر (Tropospher) می‌شود و به سطح زمین می‌رسد. در این حالت ، ازون نقش مخرب و آلوده کننده دارد. چون همراه با مواد شیمیایی دیگر بافتهای حیاتی ، حیوانی و گیاهی را به شدت ضایع می‌کند. ازون ، در ارتفاع کم از سطح زمین ، همراه دود و بخار موجود در هوا در بسیاری از شهرهای بزرگ و صنعتی جهان ، موجب تشدید آلودگی می‌گردد. ازون در نقاط پایین اتمسفر یعنی تروپسفر ، مانند گازهای گلخانه‌ای عمل می‌کند و افزایش تراکم آن در این ناحیه در بالا بردن حرارت عمومی کره زمین موثر است (گرم شدن زمین).

نوشته شده توسط پلنگ سياه در جمعه بیست و هشتم اردیبهشت 1386 ساعت موضوع دانستني ها | لينک ثابت

لاستيك يكي از عناصر مهم زندگي بشر بوده و استفاده از آن روز به روز در حال افزايش است.

باتوجه به توليد سالانه بيش از ‪ ۲۰۰‬هزار تن لاستيك در ايران و مطرح شدن موضوع‌از رده‌خارج كردن‌خودروهاي فرسوده كه خود باعث افزايش لاستيك‌هاي فرسوده مي شود، توجه به نحوه مديريت زايدات اين مواد بسيار اهميت پيدا مي‌كند.

مسلما بهترين راه‌حل دراين زمينه بازيافت لاستيك‌هاي فرسوده‌است كه تاكنون هيچ برنامه خاصي براي بازيافت لاستيك در ايران اجرا نشده است.

لاستيك‌هاي مستعمل، زباله‌هاي مخصوصي هستند كه از لحاظ شيميايي، اندازه، حالت و شكل با زباله‌ها ديگر تفاوت دارند.

لاستيك‌ها از مواد پليمري تشكيل شده‌اند كه به راحتي در طبيعت تجزيه نمي - شوند. در بسياري از موارد، لاستيك‌هاي مستعمل روي هم انباشته شده و به شكل كوهي از زباله ، مناظر زشتي را به وجود آورده كه خطر آتش سوزي را نيز به همراه دارند.

كارشناسان معقتدند ، سوزاندن لاستيك‌ها ، دودهاي سياه و مضري را ايجاد مي‌كنند كه‌باعث آلودگي محيط مي‌شود و با توجه به رشد سريع نرخ مصرف تاير در ايران به دليل افزايش استفاده از وسايل نقليه ، به زودي با مشكلات جدي در اين زمينه مواجه خواهيم بود.

"سمانه اكبري" كارشناس ارشد مديريت محيط زيست، در اين‌باره به ايرنا، گفت: طبق آمار به دست آمده در كشورهاي صنعتي، به ازاي هر شهروند سالانه يك حلقه تاير مصرف مي‌شود و سرانه مصرفي تقريبي هر شهروند، ‪ ۹‬كيلوگرم تاير در سال است.

وي افزود: در كشورهاي صنعتي از لاستيك‌هاي فرسوده به‌عنوان سوخت جايگزين در صنايعي چون سيمان استفاده مي‌شود.

اين كارشناس با اشاره به مشكلات زيست محيطي اين تايرها ، گفت : برخلاف ديگر مواد زايد جامد، تايرهاي زايد را نمي‌توان بدون انجام عمليات مقدماتي دفن كرد، از طرف ديگر، تايرهايي كه در طبيعت رها مي‌شوند، خطرات جدي براي محيط زيست و سلامت انسان‌ها به همراه دارند.

وي گفت: همچنين تجمع و دفن تايرها ، آمادگي و قابليت زيادي براي آتش - سوزي دارند، به‌طوري كه آتش گرفتن آنها با دود غليظي همراه بوده و كنترل آن مشكل است.

اكبري افزود: اين دودها هيدروكربن‌هاي نسوخته هستند و گازهاي سمي را وارد محيط مي‌كنند، تايرها داراي سولفور ، آهن‌ها و فلزهاي ديگر هستند كه در فضا و شرايط نامناسب باعث آزادشدن مواد و گازهاي خطرناك مي‌شوند.

وي بااشاره به مزاياي استفاده جديد از تايرهاي فرسوده ، گفت: استفاده -هاي جديد از تايرهاي فرسوده راه‌حل بسيار جالب ومناسبي براي كاهش ضايعات، كاهش قيمت‌ها و افزايش كيفيت و ايمني محيط زندگي است.

اين كارشناس گفت : كاهش زايدات، كاهش قيمت محصولات وامنيت طرح‌هاي عمومي محلي از ديگر مزاياي بازيافت تايرهاي فرسوده است.

اكبري در خصوص افزايش كيفيت و امنيت طرح‌هاي عمومي محلي به استفاده از آسفالت باپوشش پلاستيكي در جاده‌هاي محلي ، استفاده از تكه‌هاي كوچك و ريزه پلاستيك و تاير در ديگر كارهاي مهندسي عمران واستفاده از خرده‌هاي پلاستيكي در بازسازي زمين‌هاي بازي اشاره كرد كه فايده همه اينها كمك به چرخه مواد در طبيعت است.

"ناصر سعادت" كارشناس محيط زيست و استاد دانشگاه نيز، بازيافت فيزيكي رايكي از روش‌هاي بازيافت لاستيك‌هاي فرسوده ذكر كرد كه دراين روش لاستيك‌ها با حرارت خارجي گرم و بازيافت مي‌شوند.

وي گفت: در اين فرآيند، شبكه‌اي سه بعدي از اتصالات عرضي در جوار انرژي مي‌شكند ومولكول‌هاي پليمر به مولكول‌هاي كوچك‌تر تقسيم مي‌شوند و اين مولكول- هاي كوچك‌تر به‌راحتي با لاستيك خام به عنوان پركننده‌اي تقويتي مخلوط مي‌شوند و لاستيك بازيافت شده را مي‌سازند.

اين كارشناس بااشاره به‌روش بازيافت لاستيك از طريق مواد شيميايي، گفت:
بيشتر صنايع بازيافت لاستيك از مواد شيميايي استفاده مي‌كنند كه اين مواد معمولا دي سولفيدها يا مركاپتان‌ها هستند كه در حرارت‌هاي مشخص به كار گرفته مي شوند.

سعادت افزود : استفاده از فرآيند بيوتكنولوژي در بازيافت لاستيك شامل فرآيند بيوتكنولوژي براي بازيافت لاستيك و نگهداري آن در محيط باكتريايي و بدون هواست تا سولفورها و سولفوريك اسيدهاي آن بيرون آيند و از اين طريق به راحتي مي‌توان هم سولفور و هم لاستيك بازيافت شده داشت.

وي ادامه‌داد: به طور متوسط از بازيافت كامل هر تاير مي‌توان فلز، لاستيك و فيبر نايلوني با كيفيت مطلوب به دست آورد.

وي لزوم استفاده از بخش خصوصي در اين بخش را بسيار با اهميت دانست تا منجر به شكل‌گيري صنايع بازيافتي لاستيك و تاير و بازاريابي‌هاي مربوط شود.

اين كارشناس ، گفت: استفاده مجدد از تايرهاي فرسوده در ساخت تايرهاي جديد نيز يكي از مهمترين راه‌هاي بازيافت تايرهاست.

به‌گفته وي، از آنجا كه هنگام پردازش تايرهاي فرسوده به منظور استخراج اجزاي مفيد آن عمليات متعددي انجام مي‌گيرد ، به همين دليل محدويت‌هايي در استفاده از اين نوع لاستيك در توليد لاستيك جديد وجود دارد.

وي تاكيد كرد: استفاده از تايرهاي فرسوده علاوه بر كمك به پاكسازي محيط زيست و راهي براي دستيابي به زمين پاك ، مي‌تواند مزاياي ديگري همچون كاهش قيمت تمام شده و افزايش كارآيي را به دنبال داشته باشد كه نيازمند مديريت قوي در بخش مواد زايد جامد است.

نوشته شده توسط پلنگ سياه در جمعه چهاردهم اردیبهشت 1386 ساعت موضوع دانستني ها | لينک ثابت

ژاپن درنظر دارد با تاسيس يك صندوق ويژه ‪ ۱۰۰‬ميليون دلاري دربانك توسعه آسيايي به تامين مالي طرحهاي زيست محيطي ، كمك كند.

خبرگزاري آسوشيتدپرس از توكيو به نقل از روزنامه‌هاي "ماينيچي"و "نيكي" گزارش داد كه كمك ژاپن به اين صندوق در اجلاس سالانه بانك توسعه آسيايي كه روز جمعه هفته جاري در شهر كيوتو آغاز به كار مي‌كند، اعلام خواهد شد.

براساس اين گزارش: منابع مالي اين صندوق منابع انرژي تجديد پذير مانند انرژي خورشيدي و تشويق كشورها به احداث ساختارهاي دوستار محيط زيست را توسعه مي‌دهد. اين حركت بدنبال آن صورت گرفته است كه آسياي روبه رشد با چگونه متوازن كردن توسعه صنعتي با حفاظت از محيط زيست دست به گريبان است.

" اومانا نير" سخنگوي بانك توسعه آسيايي از اظهار نظر فوري درباره اين گزارش ، خودداري كرد.

"اوسامو يوشيدا" يك مقام وزارت دارايي ژاپن گفت: ژاپن در حال بررسي كمك به بانك توسعه آسيايي در اجلاس آتي اين بانك مي‌باشد،اما درباره جزييات آن هنوز تصميمي اتخاذ نشده است.

طرحهاي بانك توسعه آسيايي مستقر در فيليپين در سراسر آسيا باهدف مبارزه با فقر صورت مي‌گيرد. اين بانك در سال ‪ ۲۰۰۶‬وامهايي به ارزش هفت ميليارد و ‪ ۴۰۰‬ميليون دلار تصويب كرد كه ‪ ۲۸‬درصد نسبت به سال قبل از آن افزايش داشت.

خبرگزاري آسوشيتدپرس افزود: پيش بيني مي‌شود حدود سه هزار نماينده از ‪ ۶۷‬كشور عضو اين بانك در اجلاس كيوتو حضور يابند.

نوشته شده توسط پلنگ سياه در جمعه چهاردهم اردیبهشت 1386 ساعت موضوع اخبار | لينک ثابت

 فاضلاب چیست ؟

فاضلاب مخلوطی از مواد دفع شده از بسیاری از مکانها است . فاضلاب شامل مواد دفعی انسانی حاصل از توالتها ، هرز آب هر خانه و کارخانه ، آب بارانی که به چاههای فاضلاب سرازیر می شود و مواد دفعی صنعتی کارخانجات می باشد . این مایع زاید شامل سموم بسیاری است .

در ساحل دریا هنوز کارخانه هایی وجود دارد که تغییرات بسیار کمی بر روی فاضلاب خود قبل از پمپ کردن به دریا اعمال می کنند .

برخی از فاضلاب ها هنوز به طور مستقیم به درون رودخانه ها و دریا ریخته می شوند !

هر کدام از ما هر روزه حدود 200 لیتر آب استفاده  می کنیم . قسمت اعظم این آب با عبور از مجاری به سمت سیستم فاضلاب جریان می یابد . چنانچه این هرز آب مستقیما به درون رودخانه ها یا دریا خالی شود – که تا به حال هم بدین گونه بوده است – تمامی موجودات زنده آن جا از بین خواهند رفت . همچنین برای استفاده های بیشتر ، آب به اندازه کافی در دسترس نیست ، بنابراین آب مصرف شده باید بازیابی شود . این چرخه در یک تصفیه خانه فاضلاب انجام می گیرد .

مشکلات اساسی فاضلاب عبارت است از این که ، فاضلاب سمی است و شامل مواد زاید آلی بسیاری می باشد . در آب ، باکتریها مواد زاید و سمی را می خورند . باکتریها بسیار سریع تولید مثل می کنند و هر نیم ساعت تعداد آنها دو برابر می شود . آنها برای تنفس به اکسیژن نیاز دارند و تعداد آنها کل اکسیژن موجود در آب را می گیرد . جایی که اکسیژن وجود ندارد تعداد بسیار کمی از باکتریها می توانند زندگی کنند . بنابراین اهمیت دارد که برای برطرف کردن سریع مواد سمی و زاید فاضلاب را تصفیه کنیم . سپس آب تمیز یا به رودخانه بر می گردد و یا این که به درون دریا پمپاژ می شود و بدین ترتیب قسمتی از چرخه آب را تشکیل می دهد .

موارد استفاده فاضلاب تصفیه شده :

هنگامی که فاضلاب به طور کامل تصفیه و سپس خشک شد ، همانند کود به نظر می رسد این ماده بسیار شبیه به کود بوده و می تواند برای تقویت خاک بر روی زمین ریخته شود . برخی کاربردهای جدید فاضلاب تصفیه شده نیز شناخته شده است که ساختن گلدان و دیگر ظروفی که به طور کامل ضد آب هستند ، را شامل می شود .

نوشته شده توسط پلنگ سياه در جمعه چهاردهم اردیبهشت 1386 ساعت موضوع دانستني ها | لينک ثابت

آيا مي دانيد ازن چيست و چه فايده اي دارد ؟

نوشته شده توسط پلنگ سياه در جمعه چهاردهم اردیبهشت 1386 ساعت موضوع دانستني ها | لينک ثابت

راهکاری مصرف بهینه آب

آب حیاتی ترین عنصر زندگی و از مواهب بزرگ الهی بوده  وجود آن برای حیاتضروری است و در تمامی فرایندهای حیاتی نقش اصلی و محوری داشته وکلیه فعالیتهای انسانی با وجود آب امکان پذیر است .

حیات آب در دست آب و حیات آب در دستان ماست

·          با مصرف نادرست آب ، دو خطا مرتکب می شویم یکی هدر دادن بهترین منبع حیات و دیگری تولید فاضلاب بیشتر

·          مقدار بارندگی در کشور ما یک سوم مقدار جهانی آن ، یعنی 230 میلی لیتر در سال است ، پس در استفاده بهینه از آن بکوشیم .

·          ایا می دانید تنها 2 درصد از آبهای روی زمین شیرین و قابل شرب است

·          مقدار آب موجود در طبیعت ثابت است و جمیعت مصرف کننده ان روز افزون

·          آیا می دانید که با 10 درصد صرفه جویی در مصرف آب ، می توان 2 برابر جمعیت کنونی جهان را سیراب کرد

راهکارهایی برای مصرف بهینه آب

·          تعمیر و مراقبت از شیرهای آب

·          جلوگیری از ورود مواد شوینده و سمی به آبهای جاری

·          آبیاری باغچه ها در خنکی هوا

·          پرهیز از آبسیاری به شیوه غرقابی و رها سازی شیلنگ در باغچه و تاکید بر استفاده از روش آآبیاری بارانی و قطره ای

·          عدم استفاده از آب با کیفیت شرب یرای شستشوی اماکن ، خودروها ، و فضای سبز ، زمین شوئی و ...

·          استحصال آب باران به منظور اهداف غیر شرب

·          کنترل اتصالات در جهت جلوگیری از نشتی آب و اقدام در جهت تعمیر و اصلاح و تعویض آانها

·          حساسیت و اقدام به موقع در تعمی ، اصلاح یا تعویض محلهای آسیب دیده

·          استفاده از فلاش تانکهای فشاری با حجم کم یا دو زمانه

·          تعویض جنس اتصالات با لوله ها و قطعات زنگ نزن

·          حفظ درختان و پوششگیاهی

·          صرفه جویی در مصارف خانگی از جمله پلاستیک زیرا برای تهیه 450 گرم پلاستیک 118 لیتر آب مورد نیاز است .

نوشته شده توسط پلنگ سياه در جمعه چهاردهم اردیبهشت 1386 ساعت موضوع دانستني ها | لينک ثابت

مخاطرات آلودگی هوا و راهکارهای کاهش آن

مخاطرات آلودگی هوا

·          به خاطر بسپاریم تنفس ،کمترین خواهش ما از دنیا است

·          آلودگی هوا 11 برابر الودگی آب و 16 برابر الودگی غذا برای انسان خطرناک است

·          آیا می دانید سالانه 3 میلیون نفر از مردم جهان ، به دلیل آلودگی هوا جان خود را از دست می دهند

·          92 درصد بیماریهای تنفسی و ریوی و 20 درصد بیماریهای قلبی و عروقی ناشی از آلودگی هوا است .

·          آیا می دانید مرگ و میر ناشی از هوای آلود ه بیش از حوادث رانندگی است

راهکارهایی برای کاهش آلودگی هوا

·          به همان اندازه که در آلوده کردن هوا نقش داریم ، در کاهش آن نیز سهیم هستیم .

·          هر شخص با حذف چهار سفر کوتاه درون شهری در هفته می تواند از انتشار 100 کیلوگرم دی اکسید کربن در سال جلوگیری کند

·          با خاموش کردن موتور خودرو در توقف های کوتاه و پشت ترافیک ، می توان در مصرف هزاران لیتر بنزین صرفه جویی کرد.

·          از پوشش گیاهی حفاظت کنیم .

نوشته شده توسط پلنگ سياه در جمعه چهاردهم اردیبهشت 1386 ساعت موضوع دانستني ها | لينک ثابت

خورشید مهمترین منبع انرژی کره زمین است . وجود نور خورشید برای غذا سازی گیاهان  و تامین گرمای زمین اهمیت بسیاری دارد .برخی کارها با کمک انرژی و نیروی جسمی ما انجام می شود

انانجام دادن بسیاری از فعالیت ها در توان جسمی ما نیست و ما ناچاریم از انواع دیگر انرژی نیز ااستفاده کنیم .

با پیشرفت علم انسان توانست از انرژی های جدید برای راحت زندگی کردن استفاده کند  .

ارزش انرژی :

ما به انرژی برق ، انرژی حاصل از سوخت گاز ، بنزین ، نفت و ... نیاز داریم                      

تمام شدن هر کدام از انواع انرژی می تواند زندگی ما را با مشکل روبرو کند و تامین انرژی یکی از نیازهای اصلی زندگی ما به حساب می آید .

راههای صرفه جویی در مصرف انرژی :

سوخت ها و انرژی هایی که ما استفاده می کنیم همیشگی نیستند و ممکن است زمانی به پایان برسند پس باد در مصرف آن صرفه جویی کنیم

·          با استفاده از دوچرخه و اتوبوس می توان در مصرف سوخت و انرژی صرفه جویی کرد

·          پوشیدن لباس مناسب و بستن در و پنجره های خانه در فصل سرد

·          استفاده از نور گیر و سایه بان برای پنجره در تابستان ، به حداقل رساندن محوطه مورد نیاز برای خنک شدن ، بستن در و پنجره به هنگام روشن بودن وسایل خنک کننده

·          بستن راههای فرار گرما همچون چارچوب پنجره ها ، دریچه کولر و کشیدن پرده ها در هوای سرد

·          یک سوم انرژی الکتریکی در منازل صرف روشنایی می شود ، با خاموش کردن لامپ های اضافی و گرد گیری لامپ های خاک آلود ، استفاده از روشنایی روز با کنار زدن پرده ها و استفاده از رنگ روشن در نقاشی ساختمان می توان در مصرف انرژی و برق صرفه جویی کرد .

نوشته شده توسط پلنگ سياه در جمعه چهاردهم اردیبهشت 1386 ساعت موضوع دانستني ها | لينک ثابت

اهمیت پوشش گیاهی و راههای محافظت از آنها

دانستنی هایی در مورد پوشش گیاهی :

·          از حیات سبز گیاه ، چرخه زندگی انسان ادامه می یابد

·          جنگل ها و درختان ، بزرگترین و مهم ترین منبع جذب و پالایش آلاینده های محیط زیست در خشکی به حساب می آیند

·          آیا می دانید هر 5 سال ، یک میلیون هکتار از جنگل های کشورمان از بین می رود

·          تخریب جنگل ها و مراتع راه برای هجوم ویرانگر سیل هموار می کند.

·          هر هکتار جنگل سالانه 50 تن گاز کربنیک را جذب کرده و 5/2 تن اکسیژن تولید می کند

·          حیات جانداران بر روی کره زمین از برکت وجود جنگل و درختان است

·          ایران با اختصاص  6/7 درصد از کل مساحت کشور به جنگل ، رتبه 45 را در بین 56 کشور دارای جنگل دارد

·          یک چهرم داروها ، از گیاهان و درختان جنگلی به دست می آید

·          جنگل ته نشین شدن گرد و غبار هوا و کاهش سر و صدا است

·          آیا میدانید که هر ثانیه 360متر مربع از سطح جنگل ها و مراتع کشور تخریب می شوند

راههای حفاظت از جنگل :

·          حفظ درختان و منابع موجود در جنگل وظیفه همه ماست

·          از روشن کردن اتش در مناطق جنگلی و محلهای پر درخت جلوگیری کنیم

·          از وسایل چوبی خود به خوبی نگهداری کنیم

·          با درختکاری و مراقبت از آنها از درختان محافظت کنبم .

نوشته شده توسط پلنگ سياه در جمعه چهاردهم اردیبهشت 1386 ساعت موضوع دانستني ها | لينک ثابت